Maar wat heeft epigenetica dan te maken met veroudering? Het Sir2 eiwit is de link. Epigenetica versleutelt delen van het genoom (je DNA) en houdt het onder controle. Elke cel kan in principe elk gen van het hele genoom tot expressie brengen. Maar niemand wil dat bijvoorbeeld het keratine gen (dat haar en nagels maakt) wordt aangezet in witte bloedcellen. Epigenetische instrumenten zoals het Sir2 eiwit, zorgen er dus voor dat sommige delen van het DNA gedurende meerdere celdelingen in de vorm van chromatine versleuteld zijn, zodat bepaalde genen op actief of juist non-actief blijven staan. Je kunt het zien als een extra controle over het DNA, in aanvulling op de puur genetische instructies, ingebouwd in het geheel van DNA en verpakkingseiwitten.

Jasper Rine en collega’s lieten als eersten zien dat in gistcellen het Sir2 eiwit, met hulp van andere Sir eiwitten, in staat is om delen van het genoom op non-actief te zetten. Door acetylgroepen te verwijderen van de histonen blijft het chromatine compact en zorgt het ervoor dat het DNA verstopt blijft voor de stoffen die voor genexpressie zorgen. Sir2 heeft echter NAD+ nodig, een stof die helpt bij het omzetten van voedsel naar energie. De afhankelijkheid van NAD+ verklaart wellicht de link tussen Sir2 en de stofwisseling. Hoe dit precies werkt moet nog worden onderzocht –en ongetwijfeld zal dit felle discussies opleveren tussen verschillende onderzoeksgroepen- maar men denkt dat Sir2 geactiveerd wordt door prikkels die volgen op een beperkte energie-inname, of door de activatie van het stressreactie gen PNC1.

Welke effecten van Sir2 kunnen invloed hebben op de levensduur? In gist zorgt Sir2 voor het bewaken van de kwaliteit van het DNA wanneer er een nieuwe kopie wordt gemaakt voor een dochtercel. Herhaalde stukken DNA (zoals rDNA) komen vaak niet op de juiste manier aan elkaar te zitten, net als een ritssluiting die stuk is, waardoor er hobbels in de DNA streng komen en er lussen van het DNA af worden gesplitst. Doordat Sir2 ervoor zorgt dat het chromatine ter plaatse in een gesloten configuratie blijft, wordt het rDNA minder vaak op de verkeerde manier aan elkaar geplakt. Wanneer er weinig Sir2 is gaat het aan elkaar koppelen van rDNA strengen vaker fout, wat leidt tot de accumulatie van buiten-chromosomale lussen en daardoor veroudering van de cel.