Mijn reis gaat verder naar de laaglanden van Schotland, vlakbij het noordelijkste puntje van Engeland. Edinburgh levert een schat aan informatie over het leven en de historie van het Schotse volk; het is een stad van schrijvers, filosofen en monarchen. Maar ik ben nu niet hier om een Schot te ontmoeten. Tijdens mijn korte bezoek maak ik kennis met een van de vele buitenlandse bewoners van de stad. Irina Stancheva (Universiteit van Edinburgh) is van Russisch-Bulgaarse komaf uit een geslacht van biologen. “Ik haat Drosophila, want als kind moest ik thuisblijven en op al die vliegen passen, wanneer mijn ouders op vakantie gingen”. Maar nu heeft ze de smaak van het onderzoek zozeer te pakken dat ze soms tot in de kleine uurtjes in het lab verblijft.

“De eerste publicatie die ik ooit las in mijn studententijd was die van Adrian Bird over DNA methylering." Ze was meteen geboeid en kwam niet meer los van deze biochemische markering die genen kan uitschakelen. "Ik besloot ook dat ik alleen maar in Edinburgh wilde zijn, de plek van zoveel opwindende wetenschappelijke ontdekkingen.” Nu is haar droom uitgekomen en helpt ze zelf mee met uitzoeken hoe genen in- en uitgeschakeld worden. Met verbazing hoor ik dat tijdens de gehele embryonale ontwikkeling veel genen standaard uitgeschakeld zijn. Irina probeert veranderingen in de normale DNA methyleringspatronen op te sporen bij vormen van kanker. Wijzigingen in deze markeringen zouden wel eens de verkeerde genen kunnen uitschakelen.

De programmering binnen een cel is nauwkeurig afgestemd. Als het programma spaak loopt, is kanker vaak het gevolg. En al is iedere vorm van kanker bij mensen weer anders, een enkel foutje in het programma kan per ongeluk een tumorsuppressie-gen buiten werking stellen. Bovendien kunnen er wijzigingen optreden in de driedimensionale structuur van het DNA met de histon-eiwitten, waardoor een cel compleet andere eigenschappen krijgt. Meer begrip van de complexiteit van dit soort epigenetische fouten kan bijdragen aan het vinden van een passende behandeling.