Hoopvol stap ik op de trein richting Yorkshire. West Yorkshire bezit enkele van de meest pittoreske wandelpaden in Engeland, vooral in het gebied van de Pennine Ring. Na een schilderachtige reis kom ik aan in de levendige stad Leeds. Meteen ga ik op weg naar de universiteit, waar Tolkien zijn literaire activiteiten begon. Peter Meyer, onlangs door de Yorkshire Post 'het geluid van de rede' genoemd, werkt in het Centrum voor Plantkunde. "Planten zijn een prima speeltuin om epigenetische effecten te bestuderen, bij reacties op stress." zegt Peter.

Hij vertelt me alles over mobiele elementen, stukken DNA die letterlijk kunnen rondspringen in het genoom met alle gevolgen van dien. "Er is een conglomeraat van virussen en mobiele elementen achtergelaten na miljoenen jaren evolutie". Een gedeelte van deze kleine herhaalde DNA-reeksen, die de naam transposable elements (TE's) dragen, kan rondhoppen in het plantengenoom en genen aan- en uitzetten. "TE's gebruiken heeft evolutionaire voordelen", legt Peter uit. Deze DNA-reeksen zijn meestal gemethyleerd en in rust, maar omgevingsfactoren kunnen ze aanzetten tot actie. Dat geeft planten de mogelijkheid om te reageren op een veranderende omgeving.

“Het blijkt dat transgenen, waar wij onderzoek mee doen, net zo werken als TE's". Hij laat me een paar mooie foto's zien van rode en witte petunia's en legt uit dat de kleurbepalende transgenen tijdens het leven van een plant kunnen worden uitgeschakeld. Die veranderingen in de kleur van de bloem worden veroorzaakt door de omgeving en kunnen worden doorgegeven aan volgende generaties. In feite ligt dit epigenetisch fenomeen ten grondslag aan een oude truc die door kwekers wordt toegepast om gewenste eigenschappen te verkrijgen. Kwekers gebruiken namelijk planten met bloemen die zich vroeg ontwikkelen, nog voordat de plant ouder wordt en de genactiviteit verandert. Bij het vorderen van de leeftijd van een plant kunnen de kleurbepalende transgenen buiten werking raken, waardoor witte bloemen ontstaan. Als je dan verder kweekt met deze witte bloemen, zal het resultaat een mengeling zijn van rode, witte en bonte bloemen. Peter heeft in zijn werk de moleculaire basis beschreven van deze overerfbare kleurveranderingen, waarbij DNA methylering nauw betrokken is.